Konya’da ‘Alo Fetva Hattı’nı çok sayıda kişi arıyor. Özellikle Ramazan ayı ve diğer önemli günlerde bu sayı artıyor. Arayan kesim erkek ve bayanlar arasında eşit oranda dağılıyor. En çok sorulan soru ise evlilik.

Sayın Şükrü Özbuğday, toplumu dinimiz hakkında aydınlatan bir kurum olarak görevlerinizden bahseder misiniz?

Diyanet İşleri Başkanlığı anayasal bir kuruluştur. Kendine özel kanunu vardır. Kanunun ilk maddesi de “Toplumu din konusunda aydınlatmak ve ibadet yerlerini yönetmek üzere kurulmuştur” der. Dolayısıyla bizim temel görevimiz toplumu din konusunda aydınlatmak.  Tabii bu aydınlatma görevini çeşitli yollarla yapıyoruz. Öncelikle görevimizin büyük kısmını teşkil eden camiler yoluyla, Cuma günü okunan hutbelerle, vaazlarla toplumu aydınlatıyoruz. Hutbe çok önemli bir vasıtadır ve mesaj verme fırsatı vermektedir. Müftülüğümüzde hutbe hazırlama komisyonu oluşturulduğu için hutbeler kurumumuz tarafından hazırlanmaktadır.

Peki, hutbe konularını neye göre belirliyorsunuz?

Konuları, çevrenin ihtiyaçlarına, toplumda görülen eksikliklere göre belirliyoruz. Daha sonra komisyon tarafından hazırlanan hutbeleri ilçelerimize gönderiyoruz. Ayrıca internet sayfamızda da yayınlayarak hutbeye kolay ulaşılmasını sağlıyoruz.

Hutbelerin sadece komisyondan çıkmaması için zaman zaman ilçelerde hutbe hazırlama yarışması düzenliyoruz. Her ilçede birinci olan hutbeler, komisyon tarafından incelenerek seçiliyor.

Hutbelerde topluma bir mesaj verilmesine dikkat ediyoruz. Toplumda gördüğümüz aksaklıkları, olumsuzlukları bertaraf etmek üzere halkı aydınlatmaya özen gösteriyoruz.

Bu anlamda gündemi de takip ediyorsunuz değil mi?

TARAFSIZIZ

Tabi. Ama siyasi olaylara karışmıyoruz. En çok hassas olduğumuz konulardan birisi siyasettir. Tarafsız davranıyoruz. Bütün siyasi partilere, cemaatlere aynı yakınlıkta ve aynı uzaklıktayız. Çünkü anayasada da Diyanet İşleri Başkanlığı’nın kuruluşundan bahsederken “Bütün siyasi görüş ve düşüncelerin dışında kalmak kaydıyla” der. Dolayısıyla bütün siyasi görüş ve düşüncelerin dışında kalarak hizmetleriimizi vermeye çalışıyoruz.

VAAZLAR DA TOPLUMU AYDINATIYOR

Toplumu aydınlatma konusunda diğer bir yol ise “vaazlardır.” Cuma günleri Cuma namazından önce yapılmaktadır. Vaazlar merkezi sistemden ya da resmi vaazlarımız, müftülerimiz tarafından verilmektedir. Bir de teşkilatımızdan emekli olan, İlahiyat Fakültesi’nden emekli veya çalışan öğretim üyeleri, Din Bilgisi Öğretmenleri de fahri olarak bu konuda bize destek veriyorlar.
Cami dışında da toplumu aydınlatma faaliyetlerimiz var. Bir program dahilinde önceden haber edilerek özellikle bayanların ilgi gösterdiği programlarda vaizeler görev alıyor. Bayanların problemleriyle, problemlerini çözmeye yönelik konuşmalar yapılıyor.

Ayrıca toplumu bilinçlendirme anlamında farklı bir çalışmamız da var. Çarşamba ve Cuma günleri irşat ekipleri ilçelere gider, önceden belirlenmiş ve duyurulmuş konular hakkında vaaz verirler.

Konya’da bu tür toplantılara katılım nasıl?

Konya da katılım çok geniş diyebiliriz, özellikle bayan cemaatin ilgisi. Çünkü erkekler Cuma günleri hutbe ve vaaz dinliyorlar ama bayanların böyle bir imkanı olmadığı için bayanlar daha çok ilgi duyuyorlar.

Halk verdiğiniz bilgileri güvenilir buluyor mu?

Toplumu din konusunda aydınlatırken tamamen tarafsızız. Herhangi bir siyasi yönelme olmaz. Yaptığımız programlara ilgiden de anlaşılıyor. Katılım çok fazla ve halkımız bize güveniyor.

Ayrıca yazılı ve görsel basını bu konuda mümkün olduğunca kullanarak halkımızı her konuda bilinçlendiriyoruz. Çok olumlu tepkiler alıyoruz.

Sayın Özbuğday, öncelikli görevinizin camiler olduğunu söylediniz. Faaliyetleriniz neler?

Camiler ibadet yerlerimiz. Aynı zamanda bir araya geldiğimiz sevinçlerimizi kederlerimizi paylaştığımız huzur mekanları. Camilerimizin toplumumuzda çok önemli bir fonksiyonu var. Konya’mızda cami sayısı diğer illere göre fazla. Toplam cami sayısı 2 bin 960. İstanbul’dan sonra ikinci sırada yer alıyoruz. Bu camilerin yapımına halkımız büyük önem veriyor. Cami yapımında devlet bütçe vermiyor. Gönüllü hizmet olduğu için halk destek veriyor. Camiler yapıldıktan sonra oradaki hizmetler için görevlileri müftülük sağlıyor. Son yıllarda cami sayısı arttığından 1990 yılından beri yeni kadro verilmemiş. Buna çözüm olarak da çift kadrolu yerler teke düşürülmüş ya da sözleşmeli personel alınmıştır.

Camilerimizin diğer giderlerini, örneğin ısıtılması ve aydınlatılması gibi hizmetleri halkımız gidermektedir. Cami giderleri aynı zamanda vakıflar ve dernekler tarafından karşılanmaktadır.

Cemaatsiz camiler, görevini yapmayan imamlar gibi söylentilere ne diyeceksiniz?

Yerleşim yerlerine göre cemaat sayısı değişebiliyor. Ama Cuma günleri hemen hemen tüm camilerde cemaat sayısı oldukça fazla. Cemaati az olan camilerden kadroyu alıp ihtiyaç olan bir başka camiye veriyoruz. Konya’da 4 bine yakın görevli var. Diğer kurumlarda da olduğu gibi zaman zaman şikayet alıyoruz. Ama bu sayı çok fazla değil. 4 bin kişiye göre oranlarsak binde bir bile değil. Gelen şikayetleri de hemen değerlendirmeye alıyoruz.

Konya’da Hac başvuruları son zamanlarda gündemi meşgul eden domuz gribinden etkilendi mi?

Domuz gribi gündemi meşgul eden bir konu. İslam ülkelerinde çok yaygın değil ama tedbir almak gerekiyor. Burada Sağlık Bakanlığı ve Diyanet İşleri olarak gerekli tedbirleri aldık. Ama çok fazla spekülasyon var. Bunlar doğru olmadığı için hac takvimimiz devam ediyor. Hacın iptali söz konusu değil.

Hac ve umre de bir ibadettir. Vatandaşın ibadet ihtiyacını karşılamak veya ibadetinde yardımcı olmak üzere kurumumuza verilen bir görevdir.

Suudi Arabistan, hac müracaatlarının fazla olması nedeniyle kontenjan sınırlanması getirdi. Ülke nüfusunun belli bir oranına göre kontenjan ayırmaya başladı.
Son yıllarda hac başvurularında çok fazla artış yaşanmaktadır. Diyanet İşleri Başkanlığı da buna çözüm olarak kura sistemini kullanmaktadır.

İkinci defa hacca gidecekleri nasıl ayırıyorsunuz?

1979 yılından beri yaklaşık 30 yıldır hacca gidenlerin bilgileri bizde kayıtlı olduğu için kura sistemine almıyoruz. İkinci defa ancak ‘Umre’ye gidebilir.

Konya’da 32 bin müracaat oldu. Bu yıl 3 bin kişi hacca gidecek, kontenjan artırılırsa 2 bin kişinin daha kaydını yapabiliriz.

‘Alo Fetva Hattı’nı kimler arıyor, neler soruluyor, çözümler nasıl üretiliyor?

“Alo Fetva Hattı” ile vatandaşlarımız merak ettikleri dini konularda telefonla bilgi sahibi olabiliyor.

Biraz yanlış anlaşılıyor ama diğer kurumlardaki gibi telefon açınca karşıda herhangi bir kayda alınmış ses çıkmıyor. Her gün nöbetçi olarak görev yapan dini tahsili olan hem erkek hem bayan vaizlerimiz bulunuyor.

Bizzat gelerek, internet adresimizden de bilgi alabiliyorlar, ama daha çok telefonla öğrenmek istedikleri için ‘Alo Fetva Hattı’ daha çok ilgi görüyor. Ayrıca hem erkek hem kadın vaiz bulundurarak vatandaşın her konuda rahat etmesini sağlıyoruz.

Peki, günde kaç kişi arıyor?

Yaklaşık 100-150 kişi arıyor ‘Alo Fetva Hattı’nı. Ramazan ayında ve mübarek gün ve geceler de bu sayı artıyor.

En çok yöneltilen sorular neler?

Özellikle, aile konuları ön plana çıkıyor. Evlenme-boşanma, geçimsizlik gibi…Çoğu çiftin evliliğini bu yolla kurtardık.

Bu konuyla ilgili çözüm öneriniz ne oluyor?

Vaaz ve hutbelerde konuları belirlerken bu soruları dikkate alıyoruz.

AİLE BÜROLARI, AİLELERİ
DAĞILMAKTAN KURTARIYOR

Ayrıca kurumumuzun hem il hem ilçelerde aile büroları var. Aile problemleri için müracaat edenlere dini anlamda tavsiyelerde bulunup yol gösteriyoruz. Ve bu konuda olumlu tepkiler alıyoruz. Çoğu ailenin yıkılmasını bu şekilde önledik.

Bu konudaki çalışmalarımıza çok önem veriyoruz. Karatay, Meram ve Selçuklu bölgesinde aile bürolarımız bulunuyor. Birçok evliliği yıkılmaktan dağılmaktan kurtardık, bu da çok sevindirici ve memnun edici bir durum.

Yaz Kur’an Kursları faaliyetlerimizin önemli bir kısmını teşkil ediyor. Tabi çocuklarımız bize emanettir. Onları manevi yönden eğitmemiz çok önemli. Bu da ilk olarak ailede başlar, sonra okullarda devam eder ama özellikle ailede belli yaşlarda verilen bilgiler daha kalıcıdır.

Kurum olarak manevi yönden aileye yardımcı olmak için toplumu din konusun da aydınlatma çerçevesinde Yaz Kur’an Kursu vermekteyiz. Yaz Kur’an Kurslarına büyük önem veriyoruz. Konunun uzmanlarına materyaller hazırlatıyoruz. Belli bir müfredat programı düzenliyoruz. Dolayısıyla önem verdiğimiz bu hizmetin de karşılığını fazlasıyla görüyoruz. Çünkü Konya halkının ilgisi oldukça fazla.

Yaş sınırlaması var mı?

İlkokul 5. sınıfı bitirmek kaydıyla yaş sınırlaması yok. Sadece alt sınır var.

Yaz aylarında iki ay süren kurs 21 Haziran’da başlayıp 21 Ağustos’da sona eriyor. Hafta içi her gün, 3’er saat programlı planlı bir eğitim veriliyor.

Kurslarımızda öğrenciler kur sistemine göre sınıflara yerleştiriliyor. Seviyelerine göre eğitim uygulanıyor.

Eğitim veren kişiler kimler?

Öğretme işi pedagojik formasyonu gerektirir. Bunun için yaz kursları başlamadan önce bütün görevlilerimizi seminere alıyoruz. Bu eğitim konusunda pedagojik uzmanlar, görevlilerimize bir hafta seminer veriyor. Çocuklarla iletişim nasıl olmalı, orta yaşlılarla nasıl olmalı, görsel materyaller nasıl kullanılmalı gibi konularda görevlilerimizi eğitiyoruz.

Peki Yaz Kur’an Kurslarında spor etkinlikleri de düzenlendi. Bu etkinlikle öğrenci sayınızda artış oldu mu?

Yaz Kur’an Kursları yaz tatilinde verildiği için çocukların eğitim yılı boyunca yorulmuş olması bizi böyle bir faaliyete yöneltti. Dinlendirici bir eğitim düşündük. “Hem dinlenme hem öğrenme” sloganıyla yola çıktık. Yaz Kur’an Kurslarında 8 ay boyunca yorulan çocuklarımızı yormaktan ziyade hem dinlenmesini hem de dinimizle ilgili bilgileri de öğrenmesini sağlamak için böyle bir uygulama başlattık. Bunun içinde sportif faaliyetlerde düşünüldü. Badminton Federasyonu ile anlaşarak kurslarda, spor faaliyetlerini de sunduk. Ayrıca futbol ve voleybol gibi spor dallarında da imkanları oluşturduk. Bu uygulama ile kurslara ilgi yoğun oldu.

Önümüzdeki hafta mübarek Ramazan ayına giriyoruz. Ramazan ayı için çalışmalarınız neler olacak?

Tüm Konyalıların ‘Ramazan' ayını tebrik ediyorum. Müslümanlarda ‘Ramazan’ın özel bir yeri vardır. Bizim anlayışımızda ‘Ramazan’ özel konuk gibi ağırlanır. Özel bir zaman dilimidir. On bir ayın sultanıdır. Çarşıda, pazarda, evlerde, camilerde her yerde canlılık hissedilir.

Konya’mızda Ramazan ayı daha canlı geçer. Müftülük olarak Ramazan’a özel bir hazırlık yapıyoruz. Görevlileri bu konuda motive ediyoruz. Camilerimizde tedbirler alıyoruz. Temel görevimiz olan vaaz ve irşad, yani dini konularda toplumu bilinçlendirme çalışmaları daha yoğun bir şekilde devam ediyor. Bir de prensip olarak Ramazan ayında görevlilerimiz izin kullanamaz.

Her camide mukabele yapılır, hatim inilir. Kısaca halkımızı, yerel basını da kullanarak dini açıdan bilgilendirmeye çalışıyoruz.

Sayın Özbuğday, bize vakit ayırdığınız için teşekkür ediyorum.

Bize bu imkanı verdiğiniz için teşekkür ediyorum. Yeni Meram Gazetesi’ne yetkililerine ve çalışanlarına şükranlarımı arz ederek ‘Ramazan’larını tebrik ediyorum.

Emine Şimşek/Yeni Meram