İsveç'de EVET dedi

1915 olaylarına ilişkin "Ermeni soykırımı" iddialarını içeren öneri, İsveç Parlamentosu'nda 130'a karşı 131 oyla kabul edildi.

Öğle saatlerinde başlayan sözde soykırımla ilgili görüşmeler, yaklaşık 7 saat sürdü. Sözde soykırımın kabul edilmesine destek veren Sosyal Demokrat Parti, Sol Parti, Yeşiller ve Çevre Partisi milletvekilleri, görüşlerini anlattı.

Süryani asıllı Sosyal Demokrat Parti Milletvekilleri Yılmaz Kerimo ve İbrahim Baylan'ın, yaptıkları kulis çalışmalarında oylamanın kabul edilmesi için çalıştıkları öğrenildi.

88 milletvekilinin katılmadığı oylamada, Yeşiller ve Çevre Partisi'nin Türk asıllı milletvekili Mehmet Kaplan'ın da partisinin aldığı karar doğrultusunda oylamada yer almadı.

Öte yandan, sabah erken saatlerde ellerinde bayraklarla parlamento binasının önüne gelen bir grup, soykırım iddialarının kabul edilmesi yönünde eylem yaptı.

Oylamadan sonra İHA mikrofonlarına konuşan İsveç İşçi Dernekleri Başkanı Hasan Dölek, "Sözde Ermeni soykırımı önerisinin 1 oy farkla kabul edilmesi bizi üzmüştür" dedi.

İsveç hükümetinin, Türkiye’yle iyi olan ilişkilerin bozulacağı kaygısıyla karşı çıktığı tasarının görüşmeleri 6 saat sürdü. Öneriye destek veren sol görüşlü Sosyal Demokrat Parti, Sol Parti ve Çevre Partisi’nden milletvekilleri, 1915 yılında Osmanlı İmparatorluğu’nun son yıllarında yaşanan olayların “soykırım” olduğunu, Türkiye’nin tarihiyle yüzleşmesini ve bunu kabul etmesini savundu.

Sağ partiler karşı çıktı

Sağ parti milletvekillerinden bazıları ise İsveç Meclisi’nin uluslararası bir mahkeme olmadığını kaydederek, öneriye karşı çıktılar.

Mensubu olduğu Liberal partiyle ters düşen Türkiye’den gelen Kürt göçmen olan milletvekili Gülan Avcı da, “95 yıldır acı çeken insanların haklarını elde etme zamanı gelmiştir” diyerek tasarının kabulü için oy kullandığını bildirdi. Konuşmalardan sonra oylamaya geçildi.

Tasarıyı Avcı’nın oyu geçirdi Oylamada iktidarı oluşturan ve 178 sandalyesi bulunan koalisyon ortakları tasarıya ret oyu vereceklerini açıklamalarına karşılık, aralarında Avcı’nın da bulunduğu 4 milletvekili grup kararı dışında “kabul” oyu kullandı. Böylece tasarı 130’a karşılık 131 oyla onaylanmış oldu.

Kaplan’a tepki

Tasarının görüşmeleri sırasında konuşma yaptıktan sonra oylamaya katılmayan Çevre Partisi’nin Türk milletvekili Mehmet Kaplan, İsveç’teki Türk gruplar arasında tepki topladı. İsveç’te yaşayan Türkler, Mehmet Kaplan’ın da partisinin kararına rağmen oylama sırasında genel kurulda kalıp oy kullanması gerektiğini savundu

.İsveç’teki Türkler, “Mehmet Kaplan da oylamaya katılıp öneriye ’hayır’ oyu verseydi, oylar eşit olacaktı” yorumunda bulundu. Bu arada tasarıda sadece Ermeniler ibaresi geçmiyor. Tasarıda 1915’te Ermenilerin, Asurilerin, Süryanilerin, Keldanilerin, Pontus Rumların ve diğer Hıristiyan azınlıkların soykırıma uğratıldığı iddia edildi.

Büyükelçi Korutürk: İlişkiler bozulacak

Türkiye’nin Stockholm Büyükelçisi Zergun Korutürk, İsveç Parlamentosu’nda 1915 olaylarına ilişkin Ermeni iddialarının tanınmasını öngören karar tasarısının kabul edilmesiyle ilgili olarak kendisine resmi açıklama yapılmadığını ancak, şifahen “Ankara’ya dönün” denildiğini söyledi. Korutürk, oylamadan çıkan sonucun son derece üzücü olduğunu, bunun, mükemmel ilişkilere sahip İsveç ile Türkiye arasındaki ikili ilişkileri bozacağını, tamirinin kolay olmayacağını ve zaman alacağını kaydetti.

Erdoğan İsveç’e gitmiyor

Başbakanlık'tan yapılan açıklamada, İsveç Parlamentosu'nda 1915 olaylarına ilişkin Ermeni iddialarının tanınmasını öngören karar tasarısının kabulünün şiddetle kınandığı belirtilerek, "17 Mart 2010 tarihinde gerçekleştirilmesi öngörülen Türkiye-İsveç Zirvesi ve Sayın Başbakanımızın bu ülkeye yapacağı ziyaret iptal edilmiştir. Stokholm Büyükelçimiz istişareler için Ankara'ya çağırılmıştır" denildi.

Başbakanlık'tan yapılan yazılı açıklamada, "İsveç Parlamentosu'nda Osmanlı İmparatorluğu'nun son döneminde bazı halklara soykırım yapıldığına dair bir önerge kabul edilmiş olmasını esefle karşılıyoruz. Kararı şiddetle kınıyoruz. Dayanaktan yoksun, büyük yanlışlarla malul bu kararı halkımız ve Hükümetimiz reddetmektedir. Kararın İsveç'te 2010 Eylül ayında düzenlenecek seçimlere yönelik bazı siyasi çıkar hesapları yapılarak alındığı aşikârdır. Yerel siyasi saiklerle kabul edilen bu önerge, Türkiye-İsveç ilişkilerine ve halklarımız arasındaki yakın işbirliğine ve dostluğa yakışmamıştır. Tarihle dürüst şekilde yüzleşilmesi için çağrı yapan Türkiye'dir. Tarihle yüzleşmekten kaçınanlar, iddialarını karşılıklı olarak görüşmekten ve gerçeği bilimsel yöntemlerle çalışarak açığa çıkarmaktan korkanlardır. Bu korkuyu taşıyanlar, küçük siyasi çıkarlar peşindeki yabancı parlamenterleri istismar etmekte ve onlar tarafından istismar edilmektedirler. Osmanlı İmparatorluğunun son dönemine ilişkin iddiaların İsveç Parlamentosu gündemine girmesi böyle bir istismar döngüsünün sonucudur. Parlamentoların ve siyasetçilerin görevi, tarih konusunda yargıda bulunmak değil, tarihten ders çıkararak geleceği inşa etmektir. Tarihi gerçeklerin ve Türkiye'nin kendi tarihi ile ilgili görüşlerinin yabancı parlamentoların siyasi çıkar zemininde almış oldukları kararlarla değişeceğini sananlar ağır bir yanılgı içindedirler. 17 Mart 2010 tarihinde gerçekleştirilmesi öngörülen Türkiye-İsveç Zirvesi ve Sayın Başbakanımızın bu ülkeye yapacağı ziyaret iptal edilmiştir. Stokholm Büyükelçimiz istişareler için Ankara'ya çağırılmıştır" ifadeleri yer aldı.

Büyükelçi geri çağrıldı

İsveç Parlamentosu’nda, 1915 olaylarına ilişkin Ermeni iddialarının tanınmasını öngören karar tasarısının kabul edilmesinin ardından, Türkiye’nin Stockholm Büyükelçisi Zergun Korutürk, istişareler için Ankara’ya çağrıldı. Başbakan Erdoğan da 17 Mart’taki Türkiye-İsveç hükümetlerarası zirveyi kapsayan İsveç gezisini iptal etti. İsveç’in Ankara Büyükelçisi Christer Asp da Dışişleri Bakanlığı’na çağırıldı. Bugün yapılacak görüşmede Asp’e rahatsızlık iletilecek ve kararın ikili ilişkileri olumsuz yönde etkileyeceği uyarısında bulunulacak. Ermeni tasarısının kabul edilmesinin ardından dün akşam Başbakanlık’tan “Hükümet Açıklaması” yapıldı. Sert ifadelerin yer aldığı açıklamada, “İsveç Parlamentosu’nda Osmanlı’nın son döneminde bazı halklara soykırım yapıldığına dair bir önerge kabul edilmiş olmasını esefle karşılıyoruz. Kararı şiddetle kınıyoruz. Büyük yanlışlarla malul bu kararı hükümetimiz reddetmektedir. Kararın İsveç’te 2010 Eylül ayında düzenlenecek seçimlere yönelik bazı siyasi çıkar hesapları yapılarak alındığı aşikârdır. Bu önerge, Türkiye-İsveç arasındaki yakın işbirliğine ve dostluğa yakışmamıştır” denildi.

Gül: Hiçbir itibarı yok
Cumhurbaşkanı Abdullah Gül de, İsveç Parlamentosu’nda Ermeni tasarısının kabul edilmesiyle ilgili, “Bu kararların nasıl alındığını biz çok iyi biliriz. Bu kararı alanlar tarihçi değil. Bizim nezdimizde hiçbir itibarı yok” dedi.

İsveç Parlamentosu'nun sözde Ermeni soykırımı tasarısını kabul etmesinin ardından TBMM Genel Kurulu'nda tüm partiler ortak tavır aldı. AK Parti, CHP ve MHP Grup Başkanvekilleri, İsveç Parlamentosu'nun kararını sert ifadelerle kınadı.

İsveç Parlamentosu'nun Ermeni soykırımı iddiası konusunda aldığı karar, TBMM Genel Kurulu'nda tepkiyle karşılandı. Kararın, çalışmalarını sürdüren Meclis Genel Kurulu'na ulaşmasının ardından söz alan MHP Grup Başkanvekili Mehmet Şandır, "Bu kararı MHP grubu olarak şiddetle ve nefretle kınıyoruz. Soykırım bir insanlık suçudur ve asla Türk milletine yakıştırılamaz. Bu suçlamayı bizim milletimize yakıştıranlara bu suçu iade ediyoruz. TBMM olarak bu konuda ortaya ortak bir tepki koymamız gerekir" diye konuştu.

Türk milletine hakaret edilmesinin geçiştirilemeyeceğini ifade eden Şandır, hükümetin de bu konuda Meclis'e bilgi vermesi gerektiğini söyledi. Şandır şunları kaydetti:

"Bunun arkasının geleceği görülmektedir. Bir genel görüşme açılarak TBMM'nin ortak bir kararını tüm dünyaya ilan etmemiz gerekmektedir. Türk milletinin onurunu korumak, hepimizin görevidir ama öncelikle milletin iradesinin emanet edildiği siyasi iktidarın görevidir. Bu sebeple hükümeti dış politikasını sorgulamaya, değiştirmeye, onurlu, Türk milletine yakışır bir dış politika takip etmeye davet ediyorum. MHP grubu olarak Türk milletine hakaret mahiyeti taşıyan bu kararı şiddet ve nefretle kınıyor ve bu
kararı alanlara bu insanlık suçunu iade ettiğimizi yüksek sesle ifade ediyorum."

CHP Grup Başkanvekili Kemal Anadol da, İsveç Parlamentosu'nun seçimlerden önce aceleye getirerek 2008'de hazırlanan ve Türkiye'yi Ermeni soykırımıyla itham eden tasarıyı 1 oy farkla kabul ettiğini belirtti. Türkiye'yi bu konuda kınamaya kimsenin hakkı olmadığını ancak İsveç'in hiç bulunmadığını kaydeden Anadol, "Komşusu Norveç'i işgal etmesi için Hitler ordularına koridor açan İsveç'in buna hakkı yok. Dolaylı şekilde Yahudi soykırımına ortak olan bir devlettir İsveç. Bu kararların arkası geleceğe benziyor. Ermenistan'la imzalanan protokolün Meclis gündeminden derhal çekilmesini istiyoruz. CHP olarak bu kararı kınıyoruz" dedi.

AK Parti Grup Başkanvekili Nurettin Canikli ise, "AK Parti grubu olarak İsveç Parlamentosu'nun bu kararını lanetliyoruz, telin ediyoruz, reddediyoruz, kınıyoruz. Türk milleti bunu hak etmiyor. Geçmişinde insanlık suçu konusunda en temiz sayfaya sahip millet, Türk milletidir" ifadelerini kullandı. Türkiye'nin daha önce defalarca bu konunun tarihçiler tarafından araştırılması önerisi getirdiğini hatırlatan Canikli, "Kendine güvenemeyen ve gerçeğin ortaya çıkmasından rahatsız olanlar, bu önerilerimize
olumlu cevap vermedi. Gerçeği öğrenmek istiyorsanız, bilim adamları tarafından bu konu araştırılsın. Türk milletinin mazisi tertemizdir. Alınan kararlar siyasi kararlardır. Bunların hiçbir hukuki, ahlaki ve bilimsel geçerliliği yoktur. Hükümet bugüne kadar olduğu gibi bundan sonra da gereken onurlu adımları atacaktır. Türk milleti bu tür ithamları hak etmiyor" dedi.

Meclis Dışişleri Komisyonu Başkanı Murat Mercan da, geçen hafta içinde ABD'de alınan karar sonucunda pazartesi günü Dışişleri Bakanı Ahmet Davutoğlu'nu, genel değerlendirme yapmak üzere komisyona davet ettiklerini hatırlattı. Bu son olaydan sonra bu toplantıda hem İsveç Parlamentosu'nun aldığı bu kararın, hem ABD Temsilciler Meclisi'nin aldığı kararın enine boyuna tartışılacağını ifade eden Mercan, "Daha sonra hem Bakanlık, hem komisyon Meclis'i bilgilendirecektir" ifadelerini kullandı.

20 ülke tanıdı

İsveç’le birlikte 20 ülkenin parlamentoları ‘Ermeni Soykırımı’ iddialarını tanıdı. Bu ülkeler şöyle: Uruguay (1965), Kıbrıs Rum Kesimi (1982 , Arjantin (1993), Rusya (1995), Kanada (1996), Yunanistan (1996), Lübnan (1997), Belçika (1998), İtalya (2000), Vatikan (2000), Fransa (2001), İsviçre (2003), Slovakya (2004), Hollanda (2004), Polonya (2005), Almanya (2005), Venezuela (2005), Litvanya (2005), Şili (2007), İsveç (2010).

İHA